{"id":846,"date":"2016-06-09T10:16:33","date_gmt":"2016-06-09T07:16:33","guid":{"rendered":"https:\/\/adalethazar.com\/?p=846"},"modified":"2016-06-09T10:16:33","modified_gmt":"2016-06-09T07:16:33","slug":"kidem-tazminatina-karma-model-geliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/adalethazar.com\/index.php\/kidem-tazminatina-karma-model-geliyor\/","title":{"rendered":"K\u0131dem tazminat\u0131na karma model geliyor"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 col-xs-12 authorNameDate\">Bloomberght &#8211; K\u0131dem tazminat\u0131nda Avusturya modeli olursa 15 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n k\u0131dem tazminat\u0131 11 ay azalacak. Avusturya\u2019da 5 y\u0131ll\u0131k sigortas\u0131 olan tazminat alabilirken, T\u00fcrkiye\u2019de plan 15 y\u0131ldan \u00f6nce verilmemesi<\/h2>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Ankara Sanayi Odas\u0131 (ASO) Ba\u015fkan\u0131 Nurettin \u00d6zdebir, \u201c\u00c7al\u0131\u015fma Bakan\u0131 S\u00fcleyman Soylu ile yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeden edindi\u011fi izlenime\u201d g\u00f6re Avusturya modelinin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u015fverenin k\u0131dem tazminat\u0131 y\u00fck\u00fcn\u00fcn yar\u0131dan fazla azalaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek, mutabakat aranaca\u011f\u0131 belirtilen tazminat konusunu yeniden g\u00fcndeme getirdi. Bir\u00e7ok \u00f6rne\u011fin masaya yat\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de ortaya konacak tasla\u011f\u0131n ise kendine \u00f6zg\u00fc karma model olaca\u011f\u0131 belirtiliyor. Uygulanacak yeni k\u0131dem tazminat\u0131 sisteminin hangi modele daha yak\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131n i\u015fareti kesinti oran\u0131 olacak. Bu oran Avusturya modelinde y\u00fczde 1.54\u2019te kal\u0131rken, \u0130talya\u2019da y\u00fczde 7.4, Brezilya\u2019da ise y\u00fczde 8.5\u2019e ula\u015f\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de ise bu oran y\u00fczde 8.3. Tart\u0131\u015fmalar\u0131n sonunda T\u00fcrk modeli ortaya \u00e7\u0131kacak ancak \u00f6zellikle Avusturya\u2019n\u0131n kendi sosyo ekonomik ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re haz\u0131rlanm\u0131\u015f modeli T\u00fcrkiye\u2019de uygulan\u0131rsa ciddi kay\u0131p demek.<\/p>\n<p><strong>YEN\u0130 \u0130\u015eE G\u0130RENE ZORUNLU OLACAK<\/strong><\/p>\n<p>Halen uygulanan y\u00fczde 8.3\u2019l\u00fck oran her y\u0131l i\u00e7in 30 g\u00fcnl\u00fck br\u00fct \u00fccrete kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor. Avusturya modelinde ise kademeli sistem var. T\u00fcrkiye\u2019de halen 15 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fan 15 ayl\u0131k k\u0131dem tazminat\u0131na hak kazan\u0131rken, Avusturya modelinde bu s\u00fcre 4 ay. 25 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fan ise T\u00fcrkiye\u2019deki mevcut sisteme g\u00f6re 25 ay yerine 9 ayl\u0131k k\u0131dem tazminat\u0131yla yetinmek zorunda kalacak. Ancak muhtemelen \u0130talya\u2019daki oranlara yak\u0131n bir oranda karar k\u0131l\u0131nacak. \u00dczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan taslakta, k\u0131dem tazminat\u0131nda olas\u0131 tepkileri azaltmak amac\u0131yla mevcut \u00e7al\u0131\u015fanlara yumu\u015fak ge\u00e7i\u015f \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Mevcut i\u015f\u00e7iler, \u015fimdiki i\u015flerinden ayr\u0131l\u0131ncaya veya bu i\u015fte \u00e7al\u0131\u015farak emekli oluncaya kadar eski sistemde kalmaya devam edecekler. Ama \u015fimdiki i\u015flerinden ayr\u0131l\u0131p yeni bir i\u015fe girdiklerinde ise bu tarihten sonraki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni sisteme tabi olacaklar.<\/p>\n<p><strong>B\u0130R KEZ TAZM\u0130NAT ALAN 5 YIL BEKLEYECEK<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de, mevcut sistemde 1 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iler i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131klar\u0131 veya hakl\u0131 nedenlerle kendileri i\u015f akdini feshettikleri takdirde k\u0131dem tazminat\u0131 alabiliyorlar. Kad\u0131nlar, evlendikleri tarihten itibaren 1 y\u0131l i\u00e7inde i\u015ften ayr\u0131ld\u0131klar\u0131nda, erkekler de askere giderken k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131 alma hakk\u0131na sahipler. Avusturya modelinde ise 5 y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bulunan bir i\u015f\u00e7i do\u011fum, evlat edinme veya \u00e7ocuk bakma sebebiyle i\u015f akdini feshetti\u011finde k\u0131dem tazminat\u0131 almaya hak kazan\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan taslakta ise yeni i\u015fe giren bir i\u015f\u00e7inin k\u0131dem tazminat\u0131 hesab\u0131ndan paran\u0131n tamam\u0131n\u0131 de\u011fil \u2018yar\u0131s\u0131n\u0131\u2019 \u00e7ekebilmesine olanak sa\u011flan\u0131yor. Bunun i\u00e7in i\u015f\u00e7inin 15 y\u0131ld\u0131r sigortal\u0131 olmas\u0131 ve en az 3 bin 600 g\u00fcn prim \u00f6denmi\u015f olmas\u0131 ya da konut sat\u0131n almas\u0131 ko\u015fulu aranacak. Hesaptan bir defa para \u00e7ekildikten sonra yeniden para \u00e7ekilebilmesi i\u00e7in 5 y\u0131l prim \u00f6denmesi gerekecek. Tazminat\u0131n tamam\u0131n\u0131n \u00e7ekilebilmesi i\u00e7in i\u015f\u00e7inin emekli olmas\u0131 veya 5 y\u0131l i\u015fsiz kalmas\u0131 gerekecek.<\/p>\n<p><strong>5 YIL \u00c7ALI\u015eANLARA 2 AY, 15 YILLI\u011eA \u0130SE 4 AY TAZM\u0130NAT<\/strong><\/p>\n<p>Son g\u00fcnlerde tart\u0131\u015f\u0131lan ve daha \u00e7ok i\u015fverenlerin arzu etti\u011fi Avusturya modelinin en belirgin \u00f6zelli\u011fi, k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n fonda toplanmas\u0131. \u0130\u015fveren, T\u00fcrkiye\u2019deki \u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonu\u2019nda oldu\u011fu gibi her ay fona k\u0131dem tazminat\u0131 i\u00e7in prim yat\u0131r\u0131yor. Prim tutar\u0131 ayl\u0131k \u00fccretin y\u00fczde 1.53\u2019\u00fc oran\u0131nda. Avusturya modelinde i\u015f\u00e7inin fonda biriken paray\u0131 alabilmesi i\u00e7in i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin \u201ck\u0131dem tazminat\u0131na hak kazanacak \u015fekilde\u201d, yani emeklilik, hakl\u0131 nedenlerle istifa, i\u015fverenin i\u015ften atmas\u0131 gibi gerek\u00e7elerle sonu\u00e7lanmas\u0131 gerekiyor. \u0130\u015f\u00e7inin i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi \u201chak do\u011furucu\u201d sebeple sona erdirildi\u011finde, i\u015f\u00e7i o tarihe kadar hesab\u0131nda birikmi\u015f paran\u0131n tamam\u0131n\u0131 \u00e7ekebiliyor. Bu durumda i\u015f\u00e7i isterse paras\u0131n\u0131 \u00e7ekmeyip bireysel emeklilik sistemindeki (BES) gibi de\u011ferlenmeye devam etmesini isteyebiliyor. \u0130\u015f\u00e7i emeklilik g\u00fcn\u00fc geldi\u011finde hesaptaki paran\u0131n tamam\u0131n\u0131 bir defada \u00e7ekebilece\u011fi gibi, BES\u2019teki gibi ikinci bir emekli maa\u015f\u0131 olarak \u00f6denmesi talebinde bulunabiliyor.<\/p>\n<p><strong>5 YIL \u0130\u015eS\u0130Z KALAN ALAB\u0130L\u0130YOR<\/strong><\/p>\n<p>Avusturya\u2019da k\u0131dem tazminat\u0131 fonunda biriken paran\u0131n al\u0131nabilmesinin bir ba\u015fka yolu ise i\u015f\u00e7inin 5 y\u0131l boyunca hi\u00e7bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fmamas\u0131. Avusturya yerine art\u0131k ba\u015fka bir \u00fclkede \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayanlar da yine 5 y\u0131ll\u0131k s\u00fcrenin sonunda fonda birikmi\u015f paralar\u0131n\u0131 alabiliyorlar. Avusturya modelinde k\u0131dem tazminat\u0131na hak kazanabilmek i\u00e7in \u00f6ncelikle i\u015f\u00e7inin o i\u015f yerinde en az 3 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131 \u015fart\u0131 aran\u0131yor. \u00d6denecek tazminat tutar\u0131 ise 3-5 y\u0131l aras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlarda 2 ayl\u0131k; 5-10 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fanlarda 3 ayl\u0131k; 10-15 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fanlarda 4 ayl\u0131k; 15-20 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fanlarda 6 ayl\u0131k; 20-25 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fanlarda 9 ayl\u0131k olarak belirleniyor. 25 y\u0131ldan fazla \u00e7al\u0131\u015fanlar ise 12 ayl\u0131k \u00fccret tutar\u0131nda k\u0131dem tazminat\u0131 alabiliyor.<\/p>\n<p><strong>\u0130\u015eS\u0130ZL\u0130K FONU\u2019NDAN KIDEM FONU\u2019NA<\/strong><\/p>\n<p>Yeni sistemde i\u015fverenin \u00f6deyece\u011fi primlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n, toplam paras\u0131 100 milyar liraya ula\u015fan \u0130\u015fsizlik Fonu\u2019na yap\u0131lan kesintilerin azalt\u0131lmas\u0131 yoluyla kar\u015f\u0131lanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u0130\u015fsizlik Fonu\u2019na yap\u0131lan toplam kesintinin y\u00fczde 0.5-1\u2019e d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi suretiyle i\u015fverenlere y\u00fczde 1.5- 2 katk\u0131 bekleniyor.<\/p>\n<p><strong>\u0130\u015eVEREN PR\u0130M\u0130 YATIRMAZSA DAVA GEREKECEK<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6ng\u00f6r\u00fclen k\u0131dem tazminat\u0131 sisteminde prim tahsilat\u0131 konusunda devlet herhangi bir sorumluluk \u00fcstlenmiyor. \u00d6denmeyen primi tahsil etme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u015f\u00e7inin \u00fczerinde. \u0130\u015f\u00e7i priminin \u00f6denmedi\u011fini g\u00f6r\u00fcrse, alaca\u011f\u0131n\u0131 tahsil etmek i\u00e7in, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015firkete dava a\u00e7mak zorunda kalacak. \u015eirket iflas ettiyse, \u015fu an oldu\u011fu gibi yeni sistemde de i\u015f\u00e7i k\u0131dem tazminat\u0131 ma\u011fduriyeti ya\u015fayacak. \u0130talya modelinde k\u0131dem tazminat\u0131 i\u00e7in Garanti Fonu var. \u0130\u015fveren taraf\u0131ndan ayl\u0131k \u00fccretin y\u00fczde 7.4\u2019\u00fc oran\u0131nda yap\u0131lan k\u0131dem tazminat\u0131 kesintisinin 0.5 puanl\u0131k k\u0131sm\u0131 Garanti Fonu\u2019na aktar\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Y\u00dcZDE 25 DEVLET KATKISI PLANI<\/strong><\/p>\n<p>Yeni sistemin i\u015fveren taraf\u0131ndan kabul g\u00f6rmesi i\u00e7in bireysel emeklilik sisteminde oldu\u011fu gibi, k\u0131dem tazminat\u0131 hesab\u0131na da y\u00fczde 25 devlet katk\u0131s\u0131 yap\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor. \u0130\u015fveren 100 lira yat\u0131r\u0131rsa, devlet 25 lira katk\u0131 yapacak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bloomberght &#8211; K\u0131dem tazminat\u0131nda Avusturya modeli olursa 15 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n k\u0131dem tazminat\u0131 11 ay azalacak. Avusturya\u2019da 5 y\u0131ll\u0131k sigortas\u0131 olan tazminat alabilirken, T\u00fcrkiye\u2019de plan 15 y\u0131ldan \u00f6nce verilmemesi<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"views":912,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/adalethazar.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/846"}],"collection":[{"href":"https:\/\/adalethazar.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/adalethazar.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adalethazar.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adalethazar.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=846"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/adalethazar.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/846\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":871,"href":"https:\/\/adalethazar.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/846\/revisions\/871"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/adalethazar.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/adalethazar.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/adalethazar.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}